{"id":2315,"date":"2018-12-07T19:18:33","date_gmt":"2018-12-07T18:18:33","guid":{"rendered":"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/?p=2315"},"modified":"2020-03-30T23:42:42","modified_gmt":"2020-03-30T21:42:42","slug":"zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/","title":{"rendered":"Zarys dziej\u00f3w Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie"},"content":{"rendered":"

Twierdza Wis\u0142ouj\u015bcie to unikalny zabytek fortyfikacyjny w skali \u015bwiatowej, kt\u00f3rego pocz\u0105tki mog\u0105 si\u0119ga\u0107 nawet XII w. W tym czasie mog\u0142a ju\u017c funkcjonowa\u0107 stra\u017cnica na Wis\u0142ouj\u015bciu, kt\u00f3ra strzeg\u0142a wej\u015bcia do portu gda\u0144skiego. Niestety brakuje na ten temat \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych i archeologicznych. Jednak\u017ce z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 bardzo szybko dostrze\u017cono du\u017c\u0105 strategiczn\u0105 warto\u015b\u0107 tego terenu, dzi\u0119ki kt\u00f3remu z \u0142atwo\u015bci\u0105 mo\u017cna by\u0142o kontrolowa\u0107 ruch statk\u00f3w korzystaj\u0105cych z gda\u0144skiego portu. Prze\u015bled\u017amy zatem dzieje s\u0142ynnej Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Pierwsza wzmianka na temat Wis\u0142ouj\u015bcia pochodzi z ksi\u0119gi kamlarii miasta Gda\u0144ska, czyli K\u00e4mmereibuch,<\/em> z lat 1379-1382. Pod rokiem 1379 mo\u017cemy znale\u017a\u0107 informacj\u0119, \u017ce w Wis\u0142ouj\u015bciu znajdowa\u0142a si\u0119 siedziba urz\u0119dnika krzy\u017cackiego, zwanego \u201emistrzem uj\u015bcia\u201d, czyli M\u00fcndemeister<\/em>. Wspomniany urz\u0119dnik podlega\u0142 w\u0142adzy komtura gda\u0144skiego, zajmowa\u0142 si\u0119 pobieraniem op\u0142at celnych od statk\u00f3w, kt\u00f3re przyp\u0142ywa\u0142y do Gda\u0144ska. Natomiast najstarsz\u0105 murowan\u0105 budowl\u0105 w zespole Wis\u0142ouj\u015bcia jest ceglana, cylindryczna wie\u017ca, zbudowana w 1482 r. Pe\u0142ni\u0142a ona rol\u0119 m.in. latarni morskiej i stra\u017cnicy. W momencie budowy jej wysoko\u015b\u0107 szacuje si\u0119 na 12-20 m. Niekt\u00f3rzy badacze uwa\u017caj\u0105, \u017ce na jej szczycie znajdowa\u0142 si\u0119 \u017celazny kosz na wysi\u0119gniku, w kt\u00f3rym palono ogie\u0144.<\/p>\n

Pocz\u0105tkowo wie\u017c\u0119 otacza\u0142y drewniane umocnienia, kt\u00f3re w 1562 r. zosta\u0142y zast\u0105pione przez tr\u00f3jkondygnacyjn\u0105, murowan\u0105 wie\u017c\u0105 artyleryjsk\u0105, zwan\u0105 Wie\u0144cem. Posiada\u0142a ona kazamaty, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 ci\u0105gu komunikacyjnego oraz magazynu sprz\u0119tu. \u015arednica Wie\u0144ca wynosi\u0142a ok. 31 m, a grubo\u015b\u0107 \u015bcian – ok. 1,5 m. Na dw\u00f3ch kondygnacjach konstrukcji znajdowa\u0142y si\u0119 stanowiska artyleryjskie, sk\u0105d mo\u017cna by\u0142o ostrzeliwa\u0107 nieprzyjaciela z kilkunastu dzia\u0142. Ponad wspomnianymi kondygnacjami znajdowa\u0142 si\u0119 nadwieszony ganek, kt\u00f3ry by\u0142 dedykowany strzelcom z broni\u0105 lekk\u0105. Testem dla \u00f3wczesnych umocnie\u0144 Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie okaza\u0142 si\u0119 ostrza\u0142 artyleryjski podczas konfliktu w\u0142adz Gda\u0144ska z kr\u00f3lem Stefanem Batorym (1577 r.). Pomimo znacznych zniszcze\u0144, nie uda\u0142o si\u0119 zdoby\u0107 Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie wojskom kr\u00f3lewskim.<\/p>\n

W czerwcu 1582 r. powo\u0142ano komisj\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a na celu ustali\u0107 kierunek rozbudowy Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie. Na podstawie wskaza\u0144 wspomnianego zespo\u0142u, dotychczasowe za\u0142o\u017cenie otoczono fortem na planie kwadratu, zwanym Fortem Carr\u00e8 (1586-1602). Zbudowano cztery skazamatowane bastiony: Artyleryjski, Ostror\u00f3g, Po\u0142udniowo-Wschodni oraz Furt\u0119 Wodn\u0105. Kazamaty s\u0142u\u017cy\u0142y chocia\u017cby, jako magazyny. Wszystkie bastiony by\u0142y po\u0142\u0105czone odcinkami wa\u0142\u00f3w, a ca\u0142o\u015b\u0107 Fortu Carr\u00e8 otacza\u0142a fosa wype\u0142niona wodami Wis\u0142y. Mury bastion\u00f3w mia\u0142y ok. 5,5 m grubo\u015bci. W tym czasie, przebudowie tak\u017ce uleg\u0142a wie\u017ca podwy\u017cszona trzy kondygnacje (11 m) oraz zwie\u0144czona renesansowym he\u0142mem. W latach 1624-1627 nast\u0105pi\u0142a natomiast rozbudowa ziemnych umocnie\u0144 typu niderlandzkiego. Powsta\u0142 tzw. Szaniec Wschodni, w sk\u0142ad, kt\u00f3rego wchodzi\u0142o pi\u0119\u0107 bastion\u00f3w: Pucki, Ostror\u00f3g, \u015awi\u0144ski \u0141eb, Bielnik i Wi\u015blany. Ca\u0142y szaniec otacza\u0142a kolejna fosa. W 1627 r. na drugim brzegu wybudowano tzw. Szaniec Zachodni. W nast\u0119pnych latach przeprowadzono kolejne prace fortyfikacyjne na terenie Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie.<\/p>\n

Tak w 1636 r. Twierdz\u0119 Wis\u0142ouj\u015bcie opisa\u0142 Charles Ogier, sekretarz francuskiego pos\u0142a, kt\u00f3ry do Gda\u0144ska przyby\u0142 przy okazji rokowa\u0144 ze Szwedami w\u0142a\u015bnie w Sztumskiej Wsi:<\/p>\n

Doskona\u0142a to bez ochyby warownia, pod kt\u00f3rej ochron\u0105 spokojnie le\u017cy ca\u0142e miasto Gda\u0144sk, albowiem bez zezwolenia owej fortalicji nie mo\u017ce nic ani Wis\u0142\u0105 w morze sp\u0142yn\u0105\u0107, ani z morza wp\u0142yn\u0105\u0107 do Wis\u0142y. Otaczaj\u0105 te fortalicj\u0119 liczne kana\u0142y i fosy i liczne obwa\u0142owania najdok\u0142adniej wedle przepis\u00f3w nowej sztuki fortalicyjnej wykonane. Rozstawionych tam sto lub wi\u0119cej dzia\u0142 wojennych, a mieszka wraz z \u017conami i dzie\u0107mi tysi\u0105c \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rych widzieli\u015bmy w szykach stoj\u0105cych wraz z oficjerami. Aby za\u015b nic nie pozosta\u0142o, czego by\u015bmy tam nie spr\u00f3bowali albo czego nie zobaczyli, na szczyt fortalicji musieli\u015bmy si\u0119 wdrapywa\u0107 po w\u0105ziute\u0144kich \u017ceglarzy schodkach. Dostali\u015bmy si\u0119 w ten spos\u00f3b do stra\u017cnicy, gdzie w nocy ustawiaj\u0105 latarni\u0119 dla wygody i sk\u0105d widzie\u0107 mo\u017cna ziemi\u0119 i morze. Zapisane tam jest imi\u0119 ostatniego Zygmunta, kt\u00f3re on sam pugina\u0142em wyry\u0142 w o\u0142owiu. Dopisa\u0142em imi\u0119 mojego pos\u0142a (Francuz d\u2019Avaux) i moje. Widzieli\u015bmy tak\u017ce wielce ozdobn\u0105 kapliczk\u0119, kwater\u0119 namiestnika pu\u0142ku i ogr\u00f3dek. Naprzeciw tej fortalicji znajduje si\u0119 po tamtej stronie Wis\u0142y druga, kt\u00f3ra tej wi\u0119kszej s\u0142u\u017cy i podlega.<\/p><\/blockquote>\n

Ch. Ogier, Dziennik podr\u00f3\u017cy do Polski 1635-1636, cz. II, Gda\u0144sk 1953, s. 179-183.<\/p>\n

Znaczna rozbudowa kolejnych umocnie\u0144 Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie skutkowa\u0142a ograniczeniem roli militarnej Wie\u0144ca. Prawdopodobnie w I po\u0142. XVII w. do Wie\u0144ca dobudowano cykl pi\u0119tnastu jednopi\u0119trowych kamieniczek, kt\u00f3re pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 koszar. W jednej z nich mieszka\u0142 komendant twierdzy. Natomiast mi\u0119dzy bastionami Ostror\u00f3g i Po\u0142udniowo-Wschodnim wybudowano jednopi\u0119trowy budynek koszar. Kolejny raz wie\u017ca zosta\u0142a przebudowana po wyniku po\u017carze z 1709 r. Zosta\u0142a odbudowa w 1721 r. \u2013 podwy\u017cszono j\u0105 o kolejn\u0105 kondygnacj\u0119 i zwie\u0144czono j\u0105 nowym, p\u00f3\u017anobarokowym he\u0142mem.<\/p>\n

W wyniku I rozbioru Polski (1772 r.) Prusy zaj\u0119\u0142y tereny Nowego Portu wraz z obszarem Sza\u0144ca Zachodniego oraz P\u00f3\u0142wyspu Westerplatte. Tym samym Twierdza Wis\u0142ouj\u015bcie, wci\u0105\u017c nale\u017c\u0105ca do Rzeczpospolitej, cho\u0107 utraci\u0142a strategiczn\u0105 kontrol\u0119 nad wej\u015bciem do kana\u0142u portowego. Ostatecznie, w wyniku II rozbioru Polski (1793 r.), obiekt militarny przeszed\u0142 pod kontrol\u0119 Prus. Mimo, czasowego pojawienia si\u0119 za\u0142\u00f3g rosyjskich i francuskich na terenie Wis\u0142ouj\u015bcia, obiekt znajdowa\u0142 si\u0119 pod prusk\u0105 w\u0142adz\u0105 a\u017c do zako\u0144czenie I wojny \u015bwiatowej. Od lat dwudziestych XIX w. twierdza zacz\u0119\u0142a pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 wi\u0119zienia politycznego, gdzie przetrzymywano m.in. uczestnik\u00f3w polskich powsta\u0144 narodowych. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych XIX w. przeprowadzono ostatnie istotniejsze inwestycje na terenie Wis\u0142ouj\u015bcia. Wobec zmian w technice prowadzenia dzia\u0142a\u0144 wojennych, fortyfikacje, takie jak Twierdza Wis\u0142ouj\u015bcie, powoli w tym czasie zacz\u0119\u0142y traci\u0107 na znaczeniu.<\/p>\n

W czasie I wojny \u015bwiatowej, Twierdza Wis\u0142ouj\u015bcie nie odegra\u0142a znacz\u0105cej roli. Na mocy podpisanego traktatu wersalskiego, podpisanego 28 czerwca 1919 r., utworzono Wolne Miasto Gda\u0144sk, kt\u00f3re mia\u0142o stanowi\u0107 stref\u0119 zdemilitaryzowan\u0105. Tym samym usankcjonowany zosta\u0142 proces tracenia przez Twierdz\u0119 Wis\u0142ouj\u015bcie militarnego jej charakteru. W okresie mi\u0119dzywojennym Twierdza sta\u0142a si\u0119 baza \u017ceglarsk\u0105 oraz osiedlem mieszkalnym. Natomiast w czasie II wojny \u015bwiatowej niemieckie wojska stworzy\u0142y na terenie Twierdzy Wis\u0142ou\u015bcie magazyny Kriegsmarine, koszary oraz szpital polowy. Twierdza mia\u0142a pe\u0142ni\u0107 funkcje pomocnicze dla armii niemieckiej. W 1945 r. dozna\u0142a bardzo du\u017cego zniszczenia substancji zabytkowej. Do dalszej ruiny przyczyni\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 rabunkowa po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych oraz huragan z 1953 r.<\/p>\n

Od po\u0142owy lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych podj\u0119to pierwsze prace na rewitalizacyjne na obszarze Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie, jednak by\u0142 to proces obarczono wieloma przeciwno\u015bciami. Jednocze\u015bnie dosy\u0107 wcze\u015bnie zauwa\u017cono unikatowo\u015b\u0107 obiektu, w 1959 r. wpisano obiekt do rejestru zabytk\u00f3w. Remonty obiektu zosta\u0142y zahamowane przez dewastacj\u0119 \u015brodowiska naturalnego przez zak\u0142ady przemys\u0142owe, kt\u00f3re powsta\u0142y na Wis\u0142ouj\u015bciu. Jednym z nich by\u0142o przedsi\u0119biorstwo Przemys\u0142owo-Handlowe \u201eSiarkopol\u201d, powsta\u0142e w 1969 r. Dodatkowo, brak by\u0142o jednolitego i stabilnego zarz\u0105dcy obiektu. Dopiero w 1974 r. obiekt powierzono Muzeum Historycznemu Miasta Gda\u0144ska (obecnie: Muzeum Gda\u0144ska). Jednak\u017ce starano si\u0119 mimo wszystko r\u00f3wnie\u017c my\u015ble\u0107 o przygotowaniu obiektu do ruchu turystycznego w przysz\u0142o\u015bci. Dodatkowe szanse na rozw\u00f3j obiektu pojawi\u0142y si\u0119 po 1989 r., kiedy pojawi\u0142a si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozyskiwania funduszu w kraju i zagranic\u0105.<\/p>\n

Przedstawiony zarys dziej\u00f3w niezwyk\u0142ego obiektu, jakim jest Twierdza Wis\u0142ouj\u015bcie, jest przyczynkiem do kolejnych artyku\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 b\u0119d\u0105 odgrywa\u0107 mikrohistorie, za\u0142ogi wojskowe i mieszka\u0144cy Wis\u0142ouj\u015bcia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Twierdza Wis\u0142ouj\u015bcie to unikalny zabytek fortyfikacyjny w skali \u015bwiatowej, kt\u00f3rego pocz\u0105tki mog\u0105 si\u0119ga\u0107 nawet XII w. W tym czasie mog\u0142a ju\u017c funkcjonowa\u0107 stra\u017cnica na Wis\u0142ouj\u015bciu, kt\u00f3ra strzeg\u0142a wej\u015bcia do portu gda\u0144skiego. Niestety brakuje na ten temat \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych i archeologicznych. Jednak\u017ce z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 bardzo szybko dostrze\u017cono du\u017c\u0105 strategiczn\u0105 warto\u015b\u0107 tego terenu, dzi\u0119ki kt\u00f3remu z […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2320,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3],"tags":[69,64,70,66,68,62,63,46,67],"yoast_head":"\nZarys dziej\u00f3w Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie - Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zarys dziej\u00f3w Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie - Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Twierdza Wis\u0142ouj\u015bcie to unikalny zabytek fortyfikacyjny w skali \u015bwiatowej, kt\u00f3rego pocz\u0105tki mog\u0105 si\u0119ga\u0107 nawet XII w. W tym czasie mog\u0142a ju\u017c funkcjonowa\u0107 stra\u017cnica na Wis\u0142ouj\u015bciu, kt\u00f3ra strzeg\u0142a wej\u015bcia do portu gda\u0144skiego. Niestety brakuje na ten temat \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych i archeologicznych. Jednak\u017ce z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 bardzo szybko dostrze\u017cono du\u017c\u0105 strategiczn\u0105 warto\u015b\u0107 tego terenu, dzi\u0119ki kt\u00f3remu z […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2018-12-07T18:18:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-30T21:42:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/5-2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1772\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1217\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minut\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"name\":\"Projekt Wis\\u0142ouj\\u015bcie\",\"description\":\"Za\\u0142oga i mieszka\\u0144cy Wis\\u0142ouj\\u015bcia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/5-2.jpg\",\"width\":1772,\"height\":1217},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/#webpage\",\"url\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/\",\"name\":\"Zarys dziej\\u00f3w Twierdzy Wis\\u0142ouj\\u015bcie - Projekt Wis\\u0142ouj\\u015bcie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2018-12-07T18:18:33+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-30T21:42:42+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#\/schema\/person\/015965e6e19301270a29127d248fed12\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"url\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/\",\"url\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2018\/12\/07\/zarys-dziejow-twierdzy-wisloujscie\/\",\"name\":\"Zarys dziej\\u00f3w Twierdzy Wis\\u0142ouj\\u015bcie\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#\/schema\/person\/015965e6e19301270a29127d248fed12\",\"name\":\"Ewelina\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1a8fce389610408e9ae586bd047ff6fb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ewelina\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2315"}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2315"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2315\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2325,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2315\/revisions\/2325"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2315"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2315"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2315"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}