{"id":2853,"date":"2019-11-28T11:15:44","date_gmt":"2019-11-28T10:15:44","guid":{"rendered":"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/?p=2853"},"modified":"2020-03-17T18:43:55","modified_gmt":"2020-03-17T17:43:55","slug":"oliwska-wiktoria-nad-szwedami","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/","title":{"rendered":"Oliwska wiktoria nad Szwedami"},"content":{"rendered":"
\n

28 listopada 1627 roku polska flota stoczy\u0142a na Zatoce Gda\u0144skiej bitw\u0119 z\u00a0blokuj\u0105c\u0105 port flot\u0105 szwedzk\u0105. Starcie przesz\u0142o do historii jako bitwa pod Oliw\u0105.<\/strong><\/p>\n

Po\u0142o\u017cenie Rzeczpospolitej w\u00a0latach dwudziestych XVII w. stawa\u0142o si\u0119 coraz trudniejsze. Organizm pa\u0144stwa by\u0142 wycie\u0144czony wojn\u0105 moskiewsk\u0105, tureck\u0105 oraz zaostrzaj\u0105cym si\u0119 konfliktem o\u00a0tron szwedzki pomi\u0119dzy kr\u00f3lem polskim Zygmuntem III Waz\u0105 a\u00a0Gustawem II Adolfem. Konflikt ze Szwecj\u0105 okaza\u0142 si\u0119 najgro\u017aniejszy.<\/p>\n<\/div>\n

\n

W czasie tej kampanii, po polskiej stronie ewidentnie ujawni\u0142 si\u0119 problem braku w\u0142asnej floty. Szwecja, dzi\u0119ki przerzutowi wojsk przez Ba\u0142tyk, podbi\u0142a kolejno: Estoni\u0119, Inflanty, Prusy Ksi\u0105\u017c\u0119ce i\u00a0Kr\u00f3lewskie. Zawarcie pokoju z\u00a0Dani\u0105 i\u00a0Rosj\u0105 zapewni\u0142o szwedzkiej flocie ochron\u0119 i\u00a0umo\u017cliwi\u0142o morsk\u0105 blokad\u0119 Gda\u0144ska. Spowodowa\u0142a ona najwi\u0119kszy kryzys w\u00a0wymianie handlowej tego miasta w\u00a0XVII w. Wysokie c\u0142a pobierane przez Szwed\u00f3w sprawi\u0142y, \u017ce suma roczna statk\u00f3w w\u00a0porcie gda\u0144skim w\u00a0ci\u0105gu sze\u015bciu lat zmniejszy\u0142a si\u0119 siedmiokrotnie. Rada Miejska, przekonana o\u00a0konieczno\u015bci wzmocnienia si\u0142 morskich, wspar\u0142a wi\u0119c Zygmunta III w\u00a0budowie pierwszej w\u00a0Rzeczpospolitej regularnej floty wojennej. Do listopada 1627 r. zbudowano i\u00a0dozbrojono 10 okr\u0119t\u00f3w (cztery galeony, trzy pinki, trzy fluity).<\/p>\n

\"\"
Blokada portu gda\u0144skiego przez okr\u0119ty szwedzkie w 1627 r., na brzegu, na pierwszym palnie, twierdza w Wis\u0142ouj\u015bciu, w dalszym planie miasto Gda\u0144sk, po prawej szpital Wszystkich Bo\u017cych Anio\u0142\u00f3w.<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n

23 listopada 1627 r. Kr\u00f3lewska Komisja Okr\u0119towa podj\u0119\u0142a decyzj\u0119 o\u00a0wyj\u015bciu floty przeciwko szwedzkiej blokadzie. Polskie okr\u0119ty cumowa\u0142y w\u00f3wczas pod Twierdz\u0105 Wis\u0142ouj\u015bcie, chroni\u0105c\u0105 wej\u015bcie do gda\u0144skiego portu. Dow\u00f3dc\u0105 w\u00a0stopniu admira\u0142a mianowano Arenda Dickmanna, wiceadmira\u0142em – Hermana Witte, a\u00a0kontradmira\u0142em – Jamesa Murrey’a, kapitan\u00f3w zas\u0142u\u017conych w\u00a0s\u0142u\u017cbie dla Gda\u0144ska i\u00a0Rzeczpospolitej.<\/p>\n<\/div>\n

\"\"
„Portret admira\u0142a A. Dickmanna”, Izabela Borecka-Kwiecie\u0144 (NMM).<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n

Flot\u0119 podzielono na dwie eskadry; pierwsz\u0105 stanowi\u0142y: okr\u0119t admiralski „Rycerz \u015bw. Jerzy”, „Panna Wodna”, „Lataj\u0105cy Jele\u0144”, „\u017b\u00f3\u0142ty Lew” i\u00a0„Czarny Kruk”, natomiast w\u00a0sk\u0142ad drugiej wchodzi\u0142y: wiceadmiralski „Wodnik”, kontradmiralski „Kr\u00f3l Dawid”, „Arka Noego”, „P\u0142omie\u0144” i\u00a0„Bia\u0142y Lew”. Szwedzki admira\u0142 Clas Fleming dow\u00f3dc\u0105 eskadry na Zatoce Gda\u0144skiej mianowa\u0142 Nilsa Stiernsk\u00f6lda, oddaj\u0105c mu w\u00a0dowodzenie pi\u0119\u0107 galeon\u00f3w („Tigern”, „Pelikanen”, „Solen”, „M\u00e5nen”, „Enh\u00f6rningen”) i\u00a0jedn\u0105 pinas\u0119 („Papegojan”).<\/p>\n

\n
\"\"
Model okr\u0119tu \u201eWodnik\u201d, autorstwa Mieczys\u0142awa Boczara (NMM).<\/strong><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n
\n

Mi\u0119dzy 26 a\u00a027 listopada flota polska zaj\u0119\u0142a dogodn\u0105 do ataku pozycj\u0119 pod falochronami Wis\u0142ouj\u015bcia. Szwedzi zignorowali ten sygna\u0142. Zaplanowali, \u017ce podej\u015bcie do uj\u015bcia Wis\u0142y b\u0119dzie ostatni\u0105 demonstracj\u0105 si\u0142y przed powrotem do portu na zim\u0119.<\/p>\n

Wczesnym rankiem 28 listopada 1627 r. eskadra szwedzka dowodzona przez Nilsa Stiernsk\u00f6lda (na okr\u0119cie „Tigern”) zbli\u017ca\u0142a si\u0119 do Gda\u0144ska od strony Helu. Gdy na pok\u0142adzie „Rycerza \u015bw. Jerzy” Arend Dickmann dostrzeg\u0142 przeciwnika, zarz\u0105dzi\u0142 strza\u0142em armatnim podniesienie kotwic i\u00a0postawienie \u017cagli. Bryza od strony l\u0105du da\u0142a polskiej flocie dogodne warunki do ataku. „Kr\u00f3l Dawid” jako pierwszy z\u0142apa\u0142 pe\u0142ny wiatr i\u00a0ruszy\u0142, by przeci\u0105\u0107 kurs „Tigernowi”. Dickmann zwleka\u0142, nie mog\u0105c zidentyfikowa\u0107 okr\u0119tu admiralskiego przeciwnika.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Dopiero rozpoznawszy „Tigerna” wyruszy\u0142 wraz z\u00a0ca\u0142\u0105 eskadr\u0105, pozostawiaj\u0105c w\u00a0tyle „Kr\u00f3la Dawida”. Nils Stiernsk\u00f6ld nie bra\u0142 w\u00a0og\u00f3le pod uwag\u0119 mo\u017cliwo\u015bci konfrontacji. Zaskoczony kolejnymi salwami oddawanymi z\u00a0polskich okr\u0119t\u00f3w, u\u015bwiadomi\u0142 sobie, \u017ce na odwr\u00f3t jest ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Drog\u0119 ucieczki zamkn\u0105\u0142 mu „Lataj\u0105cy Jele\u0144”. Pod\u0105\u017caj\u0105cy za nim „Rycerz \u015bw. Jerzy”, po salwie z\u00a0dzia\u0142 dokona\u0142 zuchwa\u0142ego aborda\u017cu. Tymczasem Herman Witte z\u00a0„Wodnika” zaraz po Dickmannie podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o\u00a0przej\u0119ciu „Solena”. Wok\u00f3\u0142 dw\u00f3ch szwedzkich okr\u0119t\u00f3w zawrza\u0142o.<\/p>\n

Walka by\u0142a zaci\u0119ta, u\u017cywano w\u00a0niej broni bia\u0142ej i\u00a0muszkiet\u00f3w. Szwedzkie okr\u0119ty nieskutecznie pr\u00f3bowa\u0142y pom\u00f3c broni\u0105cemu si\u0119 „Tigernowi”, a\u00a0szala zwyci\u0119stwa przechyla\u0142a si\u0119 na polsk\u0105 stron\u0119. Po ca\u0142oburtowej salwie z\u00a0dzia\u0142 „Rycerza \u015bw. Jerzy”, szwedzki „Pelikanen” zatrzyma\u0142 si\u0119, zamkn\u0105\u0142 furty dzia\u0142owe i\u00a0wywiesi\u0142 bia\u0142\u0105 flag\u0119. Na „Tigernie”, na znak zwyci\u0119stwa polskiej za\u0142ogi opuszczono szwedzk\u0105 bander\u0119. Na „Solenie” koniec bitwy przerodzi\u0142 si\u0119 w\u00a0dramat; szwedzki szyper, nie chc\u0105c dopu\u015bci\u0107 do przej\u0119cia okr\u0119tu przez wroga, wrzuci\u0142 p\u0142on\u0105cy wieniec smo\u0142owy do przedzia\u0142u prochowego w\u0142asnego okr\u0119tu. Wybuch roz\u015bwietli\u0142 horyzont. Dlatego w\u00a0p\u00f3\u017aniejszych relacjach o\u00a0bitwie pod Oliw\u0105 mawiano, i\u017c s\u0142o\u0144ce tego dnia zasz\u0142o w\u00a0po\u0142udnie (szw. solen – pol. s\u0142o\u0144ce).<\/p>\n

\"\"
Scena bitwy morskiej pod Oliw\u0105 w 1627 roku Abrahama Boota, sekretarza poselstwa niderlandzkiego, \u015bwiadka bitwy, 1632 (obraz Zatoki Gda\u0144skiej odwr\u00f3cony).<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n
\n

Z opresji uratowa\u0142 si\u0119 natomiast „Pelikanen”; znajduj\u0105cy si\u0119 w\u00a0jego pobli\u017cu „Kr\u00f3l Dawid” nie zareagowa\u0142 na kapitulacj\u0119 Szwed\u00f3w, kt\u00f3rzy skorzystali ze zw\u0142oki, podnie\u015bli \u017cagle i\u00a0uciekli. Ostatni\u0105 salw\u0105 z\u00a0dzia\u0142 rufowych ranili \u015bmiertelnie admira\u0142a Dickmanna. W\u00a0tej sytuacji pozosta\u0142e trzy okr\u0119ty szwedzkie r\u00f3wnie\u017c wykona\u0142y zwrot i\u00a0obra\u0142y kurs na Pi\u0142aw\u0119. Pogo\u0144 podj\u0119\u0142y: „Panna Wodna”, „Bia\u0142y Lew”, „Czarny Kruk”, „\u017b\u00f3\u0142ty Lew”, „Lataj\u0105cy Jele\u0144” i\u00a0„Arka Noego”.<\/p>\n

W wyniku bitwy stoczonej 28 listopada 1627 r. do Wis\u0142ouj\u015bcia doprowadzono jeden zdobyty okr\u0119t szwedzki, a\u00a0do niewoli dosta\u0142o si\u0119 58 je\u0144c\u00f3w. Rannych przewieziono do Twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie. Poleg\u0142ych polskich marynarzy pochowano w\u00a0pobli\u017cu Karczmy Zachodniej. Z\u0142o\u017cone w\u00a0trumnie cia\u0142o Arenda Dickmanna poniesiono ulicami Gda\u0144ska w\u00a0uroczystym orszaku, kt\u00f3ry zamyka\u0142a kolumna je\u0144c\u00f3w szwedzkich zakutych w\u00a0kajdany. Admira\u0142a pochowano w\u00a0Bazylice Mariackiej w\u00a0Gda\u0144sku.<\/p>\n

Zwyci\u0119stwo umocni\u0142o wiar\u0119 w\u00a0mo\u017cliwo\u015bci floty polskiej. Poselstwo holenderskie, kt\u00f3re w\u00a0trakcie bitwy przebywa\u0142o w\u00a0Gda\u0144sku, opowiedzia\u0142o o\u00a0tej wiktorii w\u00a0zachodniej Europie. W\u00a0Gda\u0144sku wydarzenie odbi\u0142o si\u0119 szerokim echem; by\u0142o \u017cywo komentowane podczas obrad Trzeciego i\u00a0Drugiego Ordynku. 23 grudnia 1627 r. przedstawiciele \u0141awy wnie\u015bli postulat o\u00a0udzieleniu wszechstronnej pomocy w\u00a0poczynaniach kr\u00f3la na morzu.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d polskich zdobyczy najwa\u017cniejsze by\u0142y z\u00a0pewno\u015bci\u0105 szwedzkie dokumenty, w\u00a0tym wykaz 49 okr\u0119t\u00f3w szwedzkich operuj\u0105cych na po\u0142udniu Ba\u0142tyku. Co wi\u0119cej, marynarze polskiej floty z\u0142o\u017cyli przed Kr\u00f3lewsk\u0105 Komisj\u0105 Okr\u0119tow\u0105 \u0142up zdobyty w\u00a0czasie aborda\u017cu „Tigerna”: sze\u015b\u0107 szwedzkich muszkiet\u00f3w, rapiery, topory, mieszki sk\u00f3rzane z\u00a0miedzianymi monetami szwedzkimi, cynowe naczynia, a\u00a0tak\u017ce bardzo cenn\u0105 odzie\u017c szyt\u0105 na mod\u0119 zachodni\u0105 – at\u0142asowe wamsy i\u00a0sk\u00f3rzane francuskie obuwie.<\/p>\n

Jedn\u0105 z\u00a0zagadek bitwy by\u0142a z\u00a0pewno\u015bci\u0105 postawa dow\u00f3dcy „Kr\u00f3la Dawida” – Jamesa Murrey’a. Nie skierowa\u0142 on swego okr\u0119tu do aborda\u017cu, mimo i\u017c dysponowa\u0142 identyczn\u0105 wag\u0105 salwy ca\u0142oburtowej co okr\u0119t admiralski. W\u00a0wyniku tej decyzji „Pelikanem”, os\u0142aniaj\u0105c sw\u0105 ucieczk\u0119, zdo\u0142a\u0142 \u015bmiertelnie rani\u0107 Dickmanna. Po bitwie we flocie zacz\u0119to formu\u0142owa\u0107 zarzuty; ca\u0142o\u015b\u0107 oskar\u017ce\u0144 skupi\u0142a si\u0119 na dow\u00f3dztwie „Kr\u00f3la Dawida”. Nikt jednak nie wa\u017cy\u0142 si\u0119 bezpo\u015brednio obci\u0105\u017ca\u0107 win\u0105 Murrey’a. Szyper tego okr\u0119tu, Joachim B\u00f6se t\u0142umaczy\u0142, \u017ce aborda\u017cu nie podj\u0119to z\u00a0powodu uszkodzonego takielunku i\u00a0braku wiatru. Przypuszczano jednak, i\u017c w\u00a0gr\u0119 wchodzi\u0107 mog\u0142a zawiedziona ambicja szkockiego kapitana pomini\u0119tego przy nominacji na admira\u0142a floty. P\u00f3\u017aniejsze \u017ar\u00f3d\u0142a nie wspominaj\u0105 nazwiska Murrey’a – zosta\u0142 prawdopodobnie aresztowany lub wydalony z\u00a0floty. Prawdziwe powody niechlubnego zachowania dow\u00f3dztwa okr\u0119tu kontradmiralskiego do dzi\u015b nie s\u0105 jasne. Mimo to posta\u0107 Szkota, szarej eminencji polskiej floty, sta\u0142a si\u0119 bohaterem powie\u015bci historycznych J. Rychli\u0144skiego („Kulawy Bosman”, „Galeon kapitana Mory”, „Fama kapitana Mory”, „Lataj\u0105cy Szkot”) i\u00a0Jacka Komudy („Galeony Wojny”).<\/p>\n

\"\"
Bitwa pod Oliw\u0105, sztych Philippa Jansena, 1627 r.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n

Autor:<\/strong> Maciej Flis<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

28 listopada 1627 roku polska flota stoczy\u0142a na Zatoce Gda\u0144skiej bitw\u0119 z\u00a0blokuj\u0105c\u0105 port flot\u0105 szwedzk\u0105. Starcie przesz\u0142o do historii jako bitwa pod Oliw\u0105. Po\u0142o\u017cenie Rzeczpospolitej w\u00a0latach dwudziestych XVII w. stawa\u0142o si\u0119 coraz trudniejsze. Organizm pa\u0144stwa by\u0142 wycie\u0144czony wojn\u0105 moskiewsk\u0105, tureck\u0105 oraz zaostrzaj\u0105cym si\u0119 konfliktem o\u00a0tron szwedzki pomi\u0119dzy kr\u00f3lem polskim Zygmuntem III Waz\u0105 a\u00a0Gustawem II Adolfem. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2854,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,61,56],"tags":[],"yoast_head":"\nOliwska wiktoria nad Szwedami - Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Oliwska wiktoria nad Szwedami - Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"28 listopada 1627 roku polska flota stoczy\u0142a na Zatoce Gda\u0144skiej bitw\u0119 z\u00a0blokuj\u0105c\u0105 port flot\u0105 szwedzk\u0105. Starcie przesz\u0142o do historii jako bitwa pod Oliw\u0105. Po\u0142o\u017cenie Rzeczpospolitej w\u00a0latach dwudziestych XVII w. stawa\u0142o si\u0119 coraz trudniejsze. Organizm pa\u0144stwa by\u0142 wycie\u0144czony wojn\u0105 moskiewsk\u0105, tureck\u0105 oraz zaostrzaj\u0105cym si\u0119 konfliktem o\u00a0tron szwedzki pomi\u0119dzy kr\u00f3lem polskim Zygmuntem III Waz\u0105 a\u00a0Gustawem II Adolfem. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-28T10:15:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-17T17:43:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Bitwa_pod_Oliw\u0105_002.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1101\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"800\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"7 minut\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"name\":\"Projekt Wis\\u0142ouj\\u015bcie\",\"description\":\"Za\\u0142oga i mieszka\\u0144cy Wis\\u0142ouj\\u015bcia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/Bitwa_pod_Oliw\\u0105_002.jpg\",\"width\":1101,\"height\":800},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/\",\"name\":\"Oliwska wiktoria nad Szwedami - Projekt Wis\\u0142ouj\\u015bcie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2019-11-28T10:15:44+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-17T17:43:55+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#\/schema\/person\/015965e6e19301270a29127d248fed12\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"url\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/28\/oliwska-wiktoria-nad-szwedami\/\",\"name\":\"Oliwska wiktoria nad Szwedami\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#\/schema\/person\/015965e6e19301270a29127d248fed12\",\"name\":\"Ewelina\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1a8fce389610408e9ae586bd047ff6fb?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Ewelina\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2853"}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2853"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2853\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2875,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2853\/revisions\/2875"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}