{"id":2946,"date":"2019-11-30T00:12:07","date_gmt":"2019-11-29T23:12:07","guid":{"rendered":"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/?p=2946"},"modified":"2020-03-17T18:26:14","modified_gmt":"2020-03-17T17:26:14","slug":"w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/","title":{"rendered":"„W braterstwie, odwadze, zwyci\u0119stwo osi\u0105gniemy” – rozkazy dla floty bitwy oliwskiej 1627 r."},"content":{"rendered":"

Komisja Okr\u0119t\u00f3w kr\u00f3lewskich w dniach poprzedzaj\u0105cych Bitw\u0119 pod Oliw\u0105 opracowa\u0142a rozkazy obsady okr\u0119t\u00f3w kr\u00f3lewskich, dokona\u0142a przegl\u0105du sprz\u0119tu i musztry. Intensywne tempo dzia\u0142a\u0144 zmusi\u0142o komisarzy do nocowania na miejscu cumowania floty tj. w gda\u0144skiej twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie. Nast\u0119pnego dnia, w miejscu okre\u015blonym w dokumentach jako „domy Wis\u0142ouj\u015bcia” podpisano i przekazano 20 rozkaz\u00f3w bojowych post\u0119powania w nadchodz\u0105cej bitwie.<\/strong><\/p>\n

Dokument otwiera wst\u0119p: i\u017c w zwi\u0105zku z chorob\u0105 Wilhelma Appelmana, pe\u0142ni\u0119 dow\u00f3dztwa powierza si\u0119 Janowi Storchowi (w dalszej cz\u0119\u015bci mo\u017ce wyst\u0119powa\u0107 jako Johann Storch), z kolei g\u0142\u00f3wne dow\u00f3dztwo Arendowi Dickmannowi (dalej r\u00f3wnie\u017c jako Arndt Dickman) \u015bwie\u017co mianowanemu admira\u0142owi floty kr\u00f3lewskiej.<\/p>\n

23 Novembris 1627<\/p>\n

„Rozporz\u0105dzenie og\u00f3lne dla zast\u0119pcy Appelmana, G\u0142\u00f3wnego Wachmistrza Ernsta Fittinghofa, Kapitana Storcha, Kapitana du Plessis, Kapitana Murreya i Rotsteina, nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:<\/p>\n

Szlachetni, Wielmo\u017cni Panowie!<\/p>\n

W imi\u0119 Jego Kr\u00f3lewskiego Majestatu\u00a0 wyra\u017camy z Panami [Komisarzami] pragnienie, by\u015bcie przybyli ze swoimi kompaniami na godzin\u0119 10 lub 11 do Karczmy Zachodniej naprzeciw Uj\u015bcia, zgodnie z nasz\u0105 ordynacj\u0105 dla statku N. zwanego N. \u017co\u0142nierzom nakazali wej\u015b\u0107. Na ka\u017cdym statku powo\u0142ajcie dobrego oficera dla wymienionych \u017co\u0142nierzy z upomnieniem, \u017ce wraz z kapitanami okr\u0119t\u00f3w, oficerami szyprami i bosmanami w dobrych i pokojowych relacjach maj\u0105 pozosta\u0107, zgodnie przeciwko wrogowi. Dajcie nam wiadomo\u015b\u0107, \u017ce nieporz\u0105dek ten zmieniony zostanie w dobre dzie\u0142o. Pozosta\u0144cie we wzajemnym szacunku i ch\u0119ci do s\u0142u\u017cby. Datum: Gda\u0144sk, 23 Novembris Anno 1627<\/p>\n

Dyspozycja \u017co\u0142nierzy na okr\u0119ty:<\/p>\n

Rycerz \u015aw. Jerzy, admiralski \/ Kapitana Storch 100 os\u00f3b<\/p>\n

Wodnik, wiceadmiralski\u00a0\/ Sier\u017canta Appelmana 80 os\u00f3b<\/p>\n

Kr\u00f3l Dawid, okr\u0119t wachty nocnej \/ Kapitana Murrey 100 os\u00f3b<\/p>\n

Lataj\u0105cy\/Biegn\u0105cy Jele\u0144\u00a0\/ Leutnanta Fittinghofa 80 os\u00f3b<\/p>\n

Arka Noego\u00a0\/ Leutnanta Appelmana 70 os\u00f3b<\/p>\n

Panna Wodna\u00a0\/ Oficera Fittinghofa 50 os\u00f3b<\/p>\n

\u017b\u00f3\u0142ty Lew \/ Oficera Appelmana 50 os\u00f3b<\/p>\n

Bia\u0142y Lew \/ Fittinghofa 70 os\u00f3b; Appelmana 10 os\u00f3b<\/p>\n

P\u0142omie\u0144 \/ Kapitana du Plessis 80 so\u00f3b<\/p>\n

Czarny Kruk \/ Murreya 20 os\u00f3b; Rotsteina 60 os\u00f3b<\/p>\n

Po desygnacji Panowie Komisarze udali si\u0119 do Wis\u0142ouj\u015bcia: obejrzeli okr\u0119ty; sprawdzili aprowizacj\u0119; przeprowadzili musztr\u0119; nast\u0119pnie \u017co\u0142nierze weszli na okr\u0119ty. Ordynacj\u0119 i instrukcje w nocy przekazano oficerom – i rozkazano nast\u0119pnego dnia wyj\u015b\u0107 w morze w imi\u0119 bo\u017ce. Przy tej pracy min\u0119\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 nocy.<\/p>\n

Panowie Komisarze zostali na noc w domach Wis\u0142ouj\u015bcia, jak te\u017c kilka nast\u0119pnych nocy. Na okr\u0119cie admiralskim przekazano kapitanowi Storchowi i kapitanowi Arndtowi Dickmanowi egzemplarz poni\u017cszej instrukcji podpisane r\u0119k\u0105 i piecz\u0119ci\u0105 komisarza. Brzmi\u0105ce identycznie, o nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:<\/p>\n

Novembris 1627<\/p>\n

My, podpisani dalej, Komisarze mianowani przez Jego Kr\u00f3lewski Majestat Rzeczpospolitej i Szwecji, og\u0142aszamy dla wiedzy ka\u017cdego tu zebranego, \u017ce przed Bogiem Wszechmocnym Pan Wilhelm Appelman, Jego Kr\u00f3lewskiego Majestatu [dalej: JKM] Pu\u0142kownik, kt\u00f3remu JKM dow\u00f3dztwo na morzu powierzy\u0142, fizyczn\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 nawiedzony zosta\u0142 – my na jego zast\u0119pstwo szlachetnego i m\u0119\u017cnego kapitana Johanna Storcnen zu Barcksdorff powo\u0142ujemy, w dowodzeniu JKM \u017co\u0142nierzami, zaokr\u0119towany na kr\u00f3lewskim okr\u0119cie, dowodz\u0105cym w zast\u0119pstwie na powy\u017cszym stanowisku zarz\u0105dzili\u015bmy.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie czcigodnego i m\u0119\u017cnego Arndt Dickmana, mieszczanina z Gda\u0144ska, JKM szlachetnego kapitana, na admiralskie stanowisko i dowodzenie nad JKM okr\u0119tami, \u017ceglarzami, bosmanami, wniosek z\u0142o\u017cyli\u015bmy i zaakceptowali\u015bmy.<\/p>\n

1. Arndt Dickmann i Johann Storch zaokr\u0119towani na okr\u0119cie \u201eRycerz \u015bwi\u0119ty Jerzy\u201d w pokoju i zgodzie pozosta\u0107 powinni.<\/p>\n

2. Z rozkazu naszego na okr\u0119cie wiceadmiralskim Wodnik kapitan Hermann Witt dostaje dowodzenie nad artyleri\u0105.<\/p><\/blockquote>\n

W powy\u017cszych rozkazach wskazano admira\u0142a floty kr\u00f3lewskiej jako dowodz\u0105cego ca\u0142o\u015bci\u0105 floty, mimo to, na jego okr\u0119cie – \u201eRycerz \u015bw. Jerzy\u201d dowodzi\u0142 kapitan Storch. Wyra\u017anie r\u00f3wnie\u017c rozdzielono dow\u00f3dztwo: Arndt Dickman – okr\u0119ty, \u017ceglarze i podoficerowie \u017ceglarzy; Johann Storch – \u017co\u0142nierze zaokr\u0119towani na pok\u0142adach. Rozdzielono r\u00f3wnie\u017c dow\u00f3dztwo w poszczeg\u00f3lnych kompaniach piechoty. Najwi\u0119ksze kompanie (np. Ernsta Fittinghofa 200 os\u00f3b; Jacoba Murreya 120 os\u00f3b) podzielone zosta\u0142y na 2-3 okr\u0119ty, w dw\u00f3ch przypadkach („Bia\u0142y Lew”, „Czarny Kruk”) zaokr\u0119towano ludzi z dw\u00f3ch kompanii na jednym okr\u0119cie. Dowodzenie artyleri\u0105 floty w stopniu wiceadmira\u0142a przekazane zosta\u0142o Hermannowi Witt na okr\u0119cie „Wodnik”.<\/p>\n

3.\u00a0Aby wszystko by\u0142o robione w imi\u0119 Boga z dobr\u0105 rad\u0105, porz\u0105dkiem i zgod\u0105, powo\u0142ujemy Rad\u0119 Wojenn\u0105, mianowicie: kapitana Jacoba Murraya, kapitana Wessmana, kapitana Aleksandra Blaira, pu\u0142kownika Appelmana oficer, Wachtmistrza Fittinghofa oficer oraz szyper Jochim B\u00f6sse,\u00a0kt\u00f3ra wszystkie sprawy, czy wyprawy tej floty, czy te\u017c zwady, tak\u017ce tych wstydliwych i polubownych rzeczy, po przes\u0142uchaniu os\u0105dzi i zako\u0144czy. Bez tego nie wolno w tych sprawach podejmowa\u0107 jakichkolwiek czynno\u015bci.<\/p>\n

4. My podporz\u0105dkowani pana kpt. Storcha wszyscy \u017co\u0142nierze, pana Dickmana,\u00a0 marynarze i oficerowie, tak\u017ce oni obaj wraz z rad\u0105 wojenn\u0105, o pos\u0142usze\u0144stwie, gotowo\u015bci, zgodzie, pokoju i w jedno\u015bci pomi\u0119dzy nami i w braterstwie, odwadze naprzeciw wrogowi,\u00a0zwyci\u0119stwo osi\u0105gniemy.<\/p><\/blockquote>\n

Swoista deklaracja w punkcie czwartym potwierdza dow\u00f3dztwa kapitana Storcha nad piechot\u0105 morsk\u0105 oraz admira\u0142a Dickmanna nad marynarzami, jednocze\u015bnie nakazuj\u0105c dow\u00f3dcom utrzymania za\u0142\u00f3g w gotowo\u015bci, zgodzie i odwadze naprzeciw wrogom.<\/p>\n

5. Zaniedbanie\u00a0kilkakrotne obowi\u0105zk\u00f3w\u00a0lub sprawy kryminalne przedstawione powinny by\u0107 przed dow\u00f3dc\u0105, przed kt\u00f3rym wydarzenie mia\u0142o miejsce, w przypadku spraw s\u0142u\u017cby wojskowej fakty przedstawione powinny by\u0107 przed kpt. Storchem, je\u015bli spraw okr\u0119towych lub przeciw kt\u00f3remukolwiek marynarzowi, w\u00f3wczas oskar\u017cenia przed panem kpt. Dickmanem nale\u017cy z\u0142o\u017cy\u0107. Kiedy powinno\u015b\u0107 t\u0105 spe\u0142niono, a g\u0142osowanie bez przewagi wypad\u0142o, ostateczn\u0105 decyzj\u0119 przekazuje si\u0119 bezpo\u015bredniemu dow\u00f3dcy oskar\u017conego.<\/p>\n

6. Ka\u017cdego jednego dow\u00f3dcy tych przewinie\u0144 obowi\u0105zek pod egzekucj\u0119 prawa odda\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

Punkty 5 i 6 nakazuj\u0105 post\u0119powanie wobec ka\u017cdego, kto spraw kryminalnych si\u0119 dopu\u015bci\u0142, a tu wartym uwagi jest fakt, i\u017c kilkakrotne zaniedbanie powinno\u015bci okr\u0119towych, jak np. kilkakrotne nie stawienie si\u0119 na apel jest ju\u017c przest\u0119pstwem. W\u00f3wczas nakazuje si\u0119 przekaza\u0107 winowajc\u0119 pod s\u0105d po wst\u0119pnym wys\u0142uchaniu przez bezpo\u015bredniego dow\u00f3dc\u0119. Istotnym elementem procesu jest r\u00f3wnie\u017c przyzwolenie na pozostawienie temu samemu dow\u00f3dcy ostatecznej decyzji w wypadku nie rozstrzygni\u0119tego g\u0142osowania. Sytuacja, w kt\u00f3rej dow\u00f3dca dopu\u015bci\u0142 si\u0119 przest\u0119pstwa rozs\u0105dzali komisarze kr\u00f3lewscy, a wyrok zatwierdza\u0142 sam kr\u00f3l, nim mia\u0142oby to nast\u0105pi\u0107 oficer mia\u0142by by\u0107 wi\u0119ziony w przeznaczonej do tego celi pod pok\u0142adem na rufie okr\u0119tu i bezpiecznie odstawiony do portu.<\/p>\n

7. Je\u015bli nast\u0105pi, \u017ce ta sama rada wojenna podczas sztormu lub z powodu innych przeszk\u00f3d nie mo\u017ce by\u0107 wezwana, w\u00f3wczas kpt. Storch i pan Arendt Dickman lub ich zast\u0119pcy na stanowisku generalnych dow\u00f3dc\u00f3w, zwo\u0142a\u0107 maj\u0105 rad\u0119 na okr\u0119cie \u201eRycerz \u015bwi\u0119ty Jerzy\u201d, gdzie uwag wys\u0142uchaj\u0105.\u00a0 B\u0119d\u0105c pod przysi\u0119g\u0105, tych, kt\u00f3rzy pokrewni JKM s\u0105, traktowa\u0107 z najlepszym szacunkiem radzimy. Wszystkich nast\u0119pnych przeznaczamy traktowa\u0107 te\u017c bez \u017cadnej krzywdy. Powinno si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, pomimo wszelkich przeciwno\u015bci losu, kapitan\u00f3w na swym statku rezydowa\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

Punkt opr\u00f3cz post\u0119powania w przypadku trudno\u015bci w zwo\u0142ywaniu rady, wskazuje uwag\u0119 podczas post\u0119powania w traktowaniu szczeg\u00f3lnie tych pokrewnych majestatowi kr\u00f3la.<\/p>\n

8. Kiedy rada wojenna wzywa, powinni wszyscy przyby\u0107, gdy\u017c w Bogu Wszechmog\u0105cym z rad\u0105 jego najwy\u017csz\u0105, \u015bwi\u0119t\u0105, zostaj\u0105 zwo\u0142ani. Ludzie na wszystkich okr\u0119tach zaokr\u0119towani, jedynego s\u0142usznego po\u015bwi\u0119cenia \u015bwiadomi, w dobrym porz\u0105dku przyby\u0107 powinni [kiedy Pan, anio\u0142owie, ustami i sercem nawo\u0142uj\u0105]. Kiedy wr\u00f3g ochoczo uderza, w\u00f3wczas\u00a0dobry \u017co\u0142nierz, honorowy cz\u0142owiek, dla swej ojczyzny, kr\u00f3lestwa i dow\u00f3dc\u00f3w w asy\u015bcie wszechmog\u0105cego, wszystkiego co rycerskie, \u015bwietnego fechtunku, nie\u015bmiertelnej chwa\u0142y i honoru dowiedzie. W\u00f3wczas o ka\u017cdym jednym kapitanie, oficerze, ich ludziach i o ka\u017cdym dobrym sercu, wiedza zachowana b\u0119dzie.<\/p><\/blockquote>\n

Komisarze Kr\u00f3lewscy w swej instrukcji dla dow\u00f3dztwa floty starali si\u0119 wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 wszelkie czynniki wp\u0142ywaj\u0105ce na wynik walki. Znali zapewne rol\u0119 motywacji \u017co\u0142nierza na polu bitwy, obok obietnic godziwej zap\u0142aty w postaci \u0142upu, o czym jest mowa w punktach nast\u0119pnych, nakazali utwierdzanie za\u0142\u00f3g o s\u0142uszno\u015bci idei walki, przez wstawiennictwo Boga ze swym zast\u0119pem anio\u0142\u00f3w. Punkt ten stanowi przyk\u0142ad \u015bwiadomo\u015bci dow\u00f3dztwa o morale \u017co\u0142nierza.<\/p>\n

9. Podobnie ka\u017cdy winien przedstawienia pe\u0142nej gotowo\u015bci, do udzielenia pomocy w zagro\u017ceniu, szczeg\u00f3lnie okr\u0119towi admiralskiemu, by sam nie potrzebowa\u0142 pomocy, trwogi, czy niedostatku nie do\u015bwiadczy\u0142.<\/p><\/blockquote>\n

Ta informacja, cho\u0107 kr\u00f3tka, nie mniej wa\u017cna by\u0142a z punktu widzenia przybranej taktyki czasu bitwy, dwa okr\u0119ty flagowe: admiralski \u201eRycerz \u015bw. Jerzy\u201d oraz wiceadmiralski \u201eWodnik\u201d, stanowi\u0142y dwa g\u0142\u00f3wne trzony ataku wok\u00f3\u0142, kt\u00f3rych zgrupowana by\u0142a reszta okr\u0119t\u00f3w eskadry. Narzucenie obowi\u0105zku os\u0142aniania dw\u00f3ch z trzech najlepiej uzbrojonych okr\u0119t\u00f3w tej bitwy przez pomniejsze jednostki dawa\u0142o wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 dzia\u0142aniu dow\u00f3dztwu, wi\u0119c stwarza\u0142o mo\u017cliwo\u015bci do \u015bmielszych atak\u00f3w.<\/p>\n

10. Gdy wszechmocny B\u00f3g udzieli\u0142 wsparcia i pom\u00f3g\u0142 ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo pokona\u0107 wroga i uwolni\u0107 port od blokady, powinno si\u0119 zachowa\u0107 ostro\u017cno\u015b\u0107 przy dystrybucji \u0142up\u00f3w ze okr\u0119t\u00f3w wojennych :[statki handlowe nale\u017cy pozostawi\u0107 nieokradzione i nieuszkodzone]: W\u015br\u00f3d \u017co\u0142nierzy i marynarzy porz\u0105dek oraz r\u00f3wno\u015b\u0107 zachowa\u0107 nale\u017cy,\u00a0 tak by nikt mniej nie otrzyma\u0142, poniewa\u017c wszyscy walcz\u0105 – ryzykuj\u0105c zdrowie, cia\u0142o i \u017cycie<\/p>\n

– jednak\u017ce naszemu \u0142askawemu JKM, kr\u00f3lewskie i pa\u0144skie Regalia, jak jego statki, artyleria i ca\u0142a amunicja, s\u0105 nale\u017cne.<\/p><\/blockquote>\n

Problem morale za\u0142ogi poruszany by\u0142 ju\u017c przy okazji punktu \u00f3smego. Ta cz\u0119\u015b\u0107 dotyczy zaspokojenia potrzeb \u017cycia ziemskiego za\u0142\u00f3g, kt\u00f3re tak czy inaczej w tamtym okresie tylko w tym celu najmowa\u0142y si\u0119 do s\u0142u\u017cby. Zwraca si\u0119 tu uwag\u0119 na r\u00f3wny podzia\u0142 celem zapobiegni\u0119cia b\u00f3jkom, z zastrze\u017ceniem o nienaruszalno\u015bci zdobytych szwedzkich okr\u0119t\u00f3w wojennych, stanowi\u0105cych w\u0142asno\u015b\u0107 kr\u00f3lewsk\u0105 oraz statk\u00f3w kupieckich, kt\u00f3rych spl\u0105drowanie mog\u0142oby rozjuszy\u0107 patrycjat gda\u0144ski.<\/p>\n

\u00a011. Po naszym zwyci\u0119stwie oczekiwa\u0107 na redzie do przybycia komisarza.<\/p>\n

12. Je\u015bli wr\u00f3g nie zatrzyma\u0142by si\u0119, ale zamiast tego uda\u0142 si\u0119 na pe\u0142ne morze by w pobli\u017ce zasadzki wabi\u0107, nie powinno si\u0119 zbytnio oddala\u0107 od w\u0142asnych si\u0142. W\u00a0tym przypadku, istnieje niebezpiecze\u0144stwo i statek do zguby doprowadzi\u0107 mo\u017cna. Powinni\u015bmy dzia\u0142a\u0107 ostro\u017cnie z rad\u0105 i korzystnym interesie we wszystkim. Tak r\u00f3wnie\u017c nale\u017cy si\u0119 uwaga wobec ataku lub spotkania z wrogiem, poniewa\u017c w morzu dobrzy marynarze wiatr i inne korzy\u015bci umiej\u0105 dla siebie pomocnie u\u017cy\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

Powy\u017csze dwa rozkazy, wyra\u017anie zacie\u015bniaj\u0105 wsp\u00f3\u0142prace w morzu pomi\u0119dzy okr\u0119tami dowodz\u0105cymi, odradza si\u0119 przeprowadzania akcji samowolnych i je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 nakaz ci\u0105g\u0142ego os\u0142aniania jednostek flagowych. Na powy\u017csze punkty powo\u0142ywali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c kapitanowie, kt\u00f3rym po bitwie wysuni\u0119to zarzut nie dope\u0142nienia obowi\u0105zku \u015bcigania wroga, m.in. Jacobowi Murrayowi dowodz\u0105cemu trzecim co do wielko\u015bci okr\u0119tem bitwy \u2013 \u201eKr\u00f3lem Dawidem\u201d.<\/p>\n

13. Jak te\u017c, je\u015bli wr\u00f3g przewag\u0105 uderzy lub wiatr i pogoda powr\u00f3t do portu odetn\u0105, mo\u017cna uda\u0107 si\u0119 do Memel pod jego Ksi\u0105\u017c\u0119c\u0105 Wysoko\u015b\u0107 Brandenburgii ochron\u0119, do Wismaru, lub innych port\u00f3w Jego Rzymskiego Cesarskiego Majestatu, gdzie mo\u017cna pozosta\u0107 w najlepszym bezpiecze\u0144stwie. Niemniej jednak, przy pierwszym korzystnym wietrze, lub gdy wr\u00f3g odejdzie, je\u015bli to tylko mo\u017cliwe nale\u017cy powiadomi\u0107 nas szybko przez morze lub l\u0105dem, by\u015bmy przys\u0142ali zarz\u0105dzenia i aprowizacje.<\/p><\/blockquote>\n

W razie konieczno\u015bci takich jak trudne warunki \u017ceglugi lub przedstawione sytuacje tj. nadej\u015bcie wrogich posi\u0142k\u00f3w i odci\u0119cie kursu powrotnego nakazano bezzw\u0142ocznego schronienia si\u0119 w portach zaprzyja\u017anionych, K\u0142ajpedy, Wismaru, port\u00f3w Brandenburgii oraz cesarskich. Nast\u0119pnie, natychmiastowego powrotu do s\u0142u\u017cby, pod os\u0142on\u0105 bezpiecznych schronie\u0144.<\/p>\n

14. Nie powinni\u015bcie niepokoi\u0107 \u017cadnych w\u0142a\u015bcicieli okr\u0119t\u00f3w lub port\u00f3w [je\u015bli nie s\u0105 wrogiem\u00a0JKM] – r\u00f3wnie\u017c, je\u015bli faktem jest \u017ce wbrew zakazowi JKM dostarczaj\u0105 aprowizacj\u0119 wrogowi.<\/p><\/blockquote>\n

Mowa o tym, \u017ce statki i ich \u0142adunek nie s\u0105 \u0142upem nawet w tym przypadku i nale\u017cy je pozostawi\u0107 nietkni\u0119te, post\u0119powanie z nimi w nast\u0119pnych punktach. Proceder by\u0142 mia\u0142 miejsce, co ilustruj\u0105 wpisy w aktach i diariuszu kr\u00f3lewskiej komisji okr\u0119towej z 20-22 listopada 1627 roku.<\/p>\n

15. W przypadku jakiegokolwiek JKM okr\u0119tu, kt\u00f3ry zaatakowany zosta\u0142 nakazuje si\u0119 stawienia czo\u0142a oraz dzielnego zmagania si\u0119 z wrogiem.<\/p>\n

16. Kupiecki statek, wr\u00f3g lub jakikolwiek statek koronie neutralny, dostarczaj\u0105cy i kt\u00f3ry obrony nie powzi\u0105\u0142 powinno si\u0119 nieuszkodzony i niezrabowany, po wyg\u0142oszeniu artyku\u0142\u00f3w wojennych Jego Kr\u00f3lewskiej Mo\u015bci, do portu doprowadzi\u0107, gdzie dopiero \u0142adunek sprawdzony b\u0119dzie.<\/p>\n

17. Nakazuje si\u0119 te\u017c \u017cadnych kupieckich statk\u00f3w w drodze do lub z Gda\u0144ska nie zatrzymywa\u0107 \u2013 ale raczej strzela\u0107 i os\u0142ania\u0107, tak by w fakcie tego port gda\u0144ski fracht sw\u00f3j m\u00f3g\u0142 utrzyma\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

W punktach 16 i 17 komisarze przypominaj\u0105 o dbaniu o poprawne relacje przede wszystkim z portem gda\u0144skim, kt\u00f3ry a\u017c do szwedzkiej blokady w maju 1627 roku nie opowiedzia\u0142 si\u0119 jednoznacznie za stawieniem zbrojnego oporu. By zabezpieczy\u0107 przychylne nastawienie gda\u0144skiego patrycjatu konieczne by\u0142o zabezpieczenie gda\u0144skiego handlu, tak\u017ce statk\u00f3w obcych bander, w dobrych relacjach z Gda\u0144skiem.<\/p>\n

18. Przy najsurowszej karze cielesnej zabrania si\u0119 brania od wroga kwatery, siebie lub okr\u0119t podda\u0107, lecz cia\u0142o i \u017cycie rycersko po\u015bwi\u0119ca\u0107 z powierzonym w zaufaniu okr\u0119tem. Mo\u017cna jednak udziela\u0107 kwatery wrogom po ich pojmaniu. Wi\u0119\u017aniom, kt\u00f3rzy dobrowolnie si\u0119 poddadz\u0105 nie wolno uczyni\u0107 krzywdy ani rabowa\u0107.<\/p><\/blockquote>\n

Kwatera – „udzieli\u0107 kwatery”, czyli przyj\u0105\u0107 poddaj\u0105cego si\u0119 wroga do niewoli.<\/p>\n

19.\u00a0 Poniewa\u017c wyst\u0105pi\u0142o wiele przyk\u0142ad\u00f3w wypadk\u00f3w spowodowanych u\u017cywaniem lont\u00f3w, \u015bwiat\u0142a, tytoniu i sprawami zwi\u0105zanymi z ogniem – zakazano wnoszenia p\u0142on\u0105cych lont\u00f3w na Orlop, dotyczy to r\u00f3wnie\u017c \u015bwiat\u0142a, w szczeg\u00f3lno\u015bci go\u0142ego p\u0142omienia. Podobnie, picie tytoniu pod Orlopem lub w innych niebezpiecznych miejscach na okr\u0119cie zakazane jest pod gro\u017ab\u0105 kary cielesnej i \u015bmierci.<\/p><\/blockquote>\n

Rodzaj tak surowej kary wymuszona jest przez charakter pomieszcze\u0144 pod pok\u0142adem. Nie do\u015b\u0107 by\u0142oby rzec i\u017c s\u0105 miejscem przechowywania prochu i amunicji, nie trudno sobie wyobrazi\u0107 spektakularne efekty jakie mog\u0142yby towarzyszy\u0107 zapr\u00f3szeniu ognia.<\/p>\n

Ciekawostka: Do XIX wieku korzystanie z tytoniu okre\u015blano zamiennie: paleniem lub piciem tytoniu.<\/p>\n

20. Ka\u017cdy kapitan, wy\u017cszy lub ni\u017cszy oficer, kt\u00f3ry dzia\u0142a\u0142 przeciw Artyku\u0142om JKM i sprawom niniejszej instrukcji, w\u00f3wczas wezwany na okr\u0119t admiralski zostanie. Nast\u0119pnie uwi\u0119ziony, pozbawiony urz\u0119du, lub je\u015bli czas goni\u00a0 – lub – je\u015bli delictum<\/em> by\u0142oby zbyt du\u017ce, ukarany zostanie \u015bmierci\u0105.<\/p>\n

Dajcie im wszystkim b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo Jezusa Chrystusa, \u017ce jest z nimi, tak\u017ce kiedy wychodz\u0105 [w morze] i wracaj\u0105, i napominajcie ich wszystkich do jedno\u015bci, mi\u0142o\u015bci i przyja\u017ani mi\u0119dzy sob\u0105 – poniewa\u017c tam, gdzie jest konflikt, B\u00f3g nie mieszka.<\/p>\n

Dan\u0105 tu ordynacj\u0119 nale\u017cy przestrzega\u0107 we wszystkich punktach i klauzulach. Reszt\u0119 przekazuj\u0105 rozkazy, przysi\u0119ga i artyku\u0142y okr\u0119towe JKM.<\/p>\n

W niniejszym dokumencie, instrukcj\u0119 podpisali\u015bmy w\u0142asnor\u0119cznie i przypiecz\u0119towali\u015bmy nasz\u0105 piecz\u0119ci\u0105 – Actum et datum<\/em> Danzig, 24 novembris<\/em> 1627<\/p>\n

Gabriel Posse, Wolfgang von der Olschniz<\/p>\n

Hermann von der Becke, Johann Wendt, Daniel Riediger<\/p><\/blockquote>\n

Ostatni punkt podkre\u015bla raz jeszcze konieczno\u015b\u0107 przestrzegania regulaminu w zgodzie z piastowanym stanowiskiem na okr\u0119cie, pod gro\u017ab\u0105 wymierzenia kary \u015bmierci w przypadku wi\u0119kszych przewinie\u0144. Nast\u0119pnie przytaczany jest tekst dokument\u00f3w, w literaturze przedmiotu okre\u015blanych cz\u0119sto „paszportami”:<\/p>\n

Zosta\u0142y wydane na wszystkie 10 okr\u0119t\u00f3w, ka\u017cdemu jednemu kapitanowi listy polecone, kt\u00f3re w razie wypadku lub nieszcz\u0119\u015bcia nale\u017cy u\u017cy\u0107 – o nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:<\/p>\n

My Wojenni Komisarze JKM Polski i Szwecji ka\u017cdy jeden i wszyscy zgodnie, przekazujemy w nast\u0119puj\u0105cym li\u015bcie, w przyja\u017ani i dla waszej wiedzy, \u017ce pod JKM \u0142askawym rozkazem okr\u0119t na wroga pos\u0142ali\u015bmy. W chwili, w kt\u00f3rej wiatr lub pogoda nie b\u0119dzie sprzyja\u0107 i mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107, \u017ce okr\u0119ty zostan\u0105 rozdzielone przez burze, wszystkim przekazali\u015bmy, \u017ce powinni uda\u0107 si\u0119 do Memel pod jej elektorskiej ksi\u0105\u017c\u0119cej mo\u015bci Brandenburgii opiek\u0119, do Wismaru portu jego cesarskiej mo\u015bci, gdzie najdogodniej i bezpiecznie schroni\u0107 si\u0119 mo\u017cna. Nasza dobra wola brzmi, by wszystkich bez wzgl\u0119du na status, godno\u015b\u0107 lub stan, Kapitana N. z okr\u0119tem nazwanym N. ze wszystkimi \u017co\u0142nierzami i marynarzami, amunicj\u0105 i wszystkim co w \u015brodku, w tym porcie pozostawi\u0107 wolnymi, bezpiecznymi, nieskr\u0119powanymi i – zale\u017cnie od wiatru lub sztorm\u00f3w – wypu\u015bci\u0107 z portu. W tym porcie opiekujcie si\u0119 nimi i bro\u0144cie ich. Ponadto, je\u015bli wy\u015bwiadczycie t\u0105 przys\u0142ug\u0119, a b\u0119dzie potrzebna pomoc w zap\u0142acie, amunicji czy prowiancie, to JKM z pewno\u015bci\u0105 j\u0105 odwdzi\u0119czy. Za\u0142ogi te, u JKM s\u0142u\u017cb\u0119 pe\u0142ni\u0105 i s\u0105 z nim w przyja\u017ani, dlatego jeste\u015bmy gotowi poniesienia op\u0142at i powinno\u015bci za ich schronienie.<\/p>\n

Actum<\/em> 25 Novembris<\/em> 1627<\/p><\/blockquote>\n

Ca\u0142o\u015b\u0107 instrukcji og\u00f3lnie obejmuje sprawy dzia\u0142a\u0144 na morzu przeciw wrogowi, podleg\u0142o\u015bci w pionach dow\u00f3dczych oraz rozwi\u0105zywanie spraw karnych. Dotychczas nie spotka\u0142em si\u0119, z cz\u0119sto wspominanym w literaturze tematu, pisemnym zarz\u0105dzeniem o podziale floty na eskadry. Mo\u017cliwe, \u017ce podzia\u0142 w boju by\u0142 czysto przypadkowy. Kapitanowie poszczeg\u00f3lnych okr\u0119t\u00f3w mieli swobod\u0119 w podejmowaniu decyzji: kt\u00f3ry z okr\u0119t\u00f3w wroga nale\u017cy obra\u0107 za cel, \u015bciga\u0107, czy os\u0142ania\u0107 ogniem. Jednocze\u015bnie t\u0105 swobod\u0119 ogranicza\u0142a zasada nie dopuszczenia do osamotnienia dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych jednostek: „Rycerza \u015aw. Jerzego” i „Wodnika”. To sprawi\u0142o, \u017ce flota w boju skupi\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 tych dw\u00f3ch okr\u0119t\u00f3w, nie podejmuj\u0105c prawie \u017cadnych dzia\u0142a\u0144 wobec reszty eskadry szwedzkiej w listopadzie 1627 roku.\u00a0Okre\u015blenie formacji „roju” jest tu jak najbardziej uzasadnione, cho\u0107 – nie wymienione w instrukcji.<\/p>\n

Dzia\u0142anie floty Zygmunta III wci\u0105\u017c jest nie do\u015b\u0107 dobrze opracowane, dokumenty Kr\u00f3lewskiej Komisji nie doczeka\u0142y si\u0119 dotychczas kompletnego t\u0142umaczenia. Ten problem sprawia, \u017ce ta flota wci\u0105\u017c ma wiele swoich tajemnic do rozwik\u0142ania i mo\u017ce by\u0107 tematem d\u0142ugich dyskusji. W szeregu t\u0142umacze\u0144 dokument\u00f3w pragn\u0119 uzupe\u0142ni\u0107 t\u0105 wiedz\u0119, w dalszej perspektywie nawet opublikowanie wynik\u00f3w. Obecnie tekst diariusza jest niema\u0142ym wyzwaniem, bowiem zachowuj\u0105c ducha epoki w postaci np. oryginalnej sk\u0142adni, nie unikn\u0105\u0142em do\u015b\u0107 chaotycznego zapisu. Zadania nie u\u0142atwia to, \u017ce dokument prawdopodobnie by\u0142 dyktowany przez Komisj\u0119 osobie spisuj\u0105cej. Dlatego wyst\u0119puj\u0105 zdania\u00a0wielokrotnie z\u0142o\u017cone i wtr\u0105cenia pojedynczych my\u015bli. W zwi\u0105zku z tym mog\u0105 te\u017c pojawi\u0107 si\u0119 pytania o obja\u015bnienie obranej metody t\u0142umaczenia lub interpretacji.<\/p>\n

– Do zadawania tych i innych pyta\u0144 oraz dyskusji gor\u0105co zach\u0119cam.
\nM.F.<\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Bibliografia:<\/strong><\/p>\n

Akta i Diariusz Kr\u00f3lewskiej Komisji Okr\u0119towej Zygmunta III z lat 1627-1628, oprac. Wiktor Fenrych, Ksi\u0119gi floty ojczystej, Gda\u0144sk-Gdynia 2001<\/p>\n

<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Komisja Okr\u0119t\u00f3w kr\u00f3lewskich w dniach poprzedzaj\u0105cych Bitw\u0119 pod Oliw\u0105 opracowa\u0142a rozkazy obsady okr\u0119t\u00f3w kr\u00f3lewskich, dokona\u0142a przegl\u0105du sprz\u0119tu i musztry. Intensywne tempo dzia\u0142a\u0144 zmusi\u0142o komisarzy do nocowania na miejscu cumowania floty tj. w gda\u0144skiej twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie. Nast\u0119pnego dnia, w miejscu okre\u015blonym w dokumentach jako „domy Wis\u0142ouj\u015bcia” podpisano i przekazano 20 rozkaz\u00f3w bojowych post\u0119powania w nadchodz\u0105cej bitwie. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2949,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,56],"tags":[135,134,143,146,142,71,151,138,116,136,147,70,149,68,74,150,72,86,85,141,132,139,133,144,63,45,131,140,129,137,46,153,130,152,148,145],"yoast_head":"\n"W braterstwie, odwadze, zwyci\u0119stwo osi\u0105gniemy" - rozkazy dla floty bitwy oliwskiej 1627 r. - Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\""W braterstwie, odwadze, zwyci\u0119stwo osi\u0105gniemy" - rozkazy dla floty bitwy oliwskiej 1627 r. - Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Komisja Okr\u0119t\u00f3w kr\u00f3lewskich w dniach poprzedzaj\u0105cych Bitw\u0119 pod Oliw\u0105 opracowa\u0142a rozkazy obsady okr\u0119t\u00f3w kr\u00f3lewskich, dokona\u0142a przegl\u0105du sprz\u0119tu i musztry. Intensywne tempo dzia\u0142a\u0144 zmusi\u0142o komisarzy do nocowania na miejscu cumowania floty tj. w gda\u0144skiej twierdzy Wis\u0142ouj\u015bcie. Nast\u0119pnego dnia, w miejscu okre\u015blonym w dokumentach jako „domy Wis\u0142ouj\u015bcia” podpisano i przekazano 20 rozkaz\u00f3w bojowych post\u0119powania w nadchodz\u0105cej bitwie. […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-11-29T23:12:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-03-17T17:26:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1627-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1139\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"676\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"16 minut\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"name\":\"Projekt Wis\\u0142ouj\\u015bcie\",\"description\":\"Za\\u0142oga i mieszka\\u0144cy Wis\\u0142ouj\\u015bcia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/1627-1.jpg\",\"width\":1139,\"height\":676},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/\",\"name\":\"\\\"W braterstwie, odwadze, zwyci\\u0119stwo osi\\u0105gniemy\\\" - rozkazy dla floty bitwy oliwskiej 1627 r. - Projekt Wis\\u0142ouj\\u015bcie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2019-11-29T23:12:07+00:00\",\"dateModified\":\"2020-03-17T17:26:14+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#\/schema\/person\/205c59afffa2a5b494029132d161c52b\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"url\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2019\/11\/30\/w-braterstwie-odwadze-i-prawosci-naszego-zwyciestwa-utwierdzic-rozkazy-dla-floty-bitwy-oliwskiej-1627r\/\",\"name\":\"„W braterstwie, odwadze, zwyci\\u0119stwo osi\\u0105gniemy” – rozkazy dla floty bitwy oliwskiej 1627 r.\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#\/schema\/person\/205c59afffa2a5b494029132d161c52b\",\"name\":\"Maciej\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d83db997787e8459cfa9cc3daa351482?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Maciej\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2946"}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2946"}],"version-history":[{"count":52,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2946\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3026,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2946\/revisions\/3026"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}