{"id":3129,"date":"2020-04-16T13:51:23","date_gmt":"2020-04-16T11:51:23","guid":{"rendered":"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/?p=3129"},"modified":"2020-04-16T13:51:23","modified_gmt":"2020-04-16T11:51:23","slug":"polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/","title":{"rendered":"Polsko angielska kompania handlu morskiego z 1690 r."},"content":{"rendered":"\n

W ostatnich dniach poch\u0142oni\u0119ty jestem m.in publikacj\u0105 pt. „Bitwa Pod Oliw\u0105 1627 – fakty i mity” p. Mariana Huflejta, kt\u00f3rej z pewno\u015bci\u0105 po\u015bwi\u0119c\u0119 kilka s\u0142\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci. Nowe analizy tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych wywracaj\u0105 do g\u00f3ry dnem bark\u0119 wype\u0142nion\u0105 od lat legendami, mitami oraz ma\u0142o wiarygodnymi interpretacjami. Nie brakuje jednak drobnych nadinterpretacji, kontrowersyjnym wg mnie akapitem, jest ten o polskiej banderze tzw. „Heiligena”. Postanowi\u0142em troch\u0119 bli\u017cej przyjrze\u0107 si\u0119 tej zagadce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
W centrum bandera „Heiligena” z or\u0142em bez korony. \/ P. Mortier, La neptune france<\/em>, 1690 r<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Heiligena – Helgoland?<\/h4>\n\n\n\n

Autor cytuje za atlasami z lat 90. XVII wieku (m.in. P. Mortier, La neptune france<\/em>) bander\u0119 o do\u015b\u0107 niecodziennej formie przypisywan\u0105 Rzeczpospolitej. Jest to bia\u0142y orze\u0142, bez korony, na czerwonym tle. Podpis w atlasie widnieje w dw\u00f3ch j\u0119zykach – niederlandzkim (Poolse Vlag van Heiligena) oraz francuskim (Pavillon Pollonois de Heiligena). Najwi\u0119ksz\u0105 zagadk\u0119 dla autora (obok braku korony) stanowi\u0142a owa „Heiligena”. Zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce autor dobrze radzi sobie z t\u0142umaczeniami z niemieckiego w poprzednich rozdzia\u0142ach, wi\u0119c ufa\u0142em mu i tym razem. Tutaj musia\u0142em jednak przetrze\u0107 oczy i sprawdzi\u0107 czy czytam t\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119. Autor postanowi\u0142 \u017ar\u00f3d\u0142o tego wyrazu umiejscowi\u0107: na Morzu P\u00f3\u0142nocnym, na wyspie Helgoland, mimo \u017ce „Heiligene” w j\u0119zyku niemieckim, to po prostu „\u015bwi\u0119ty”. Poruszony tym do g\u0142\u0119bi, postanowi\u0142em sam co\u015b poszuka\u0107. Do akcji wkracza – Morskie Pogotowie Historyczne!<\/p>\n\n\n\n

Heiligen Aa<\/h4>\n\n\n\n

Po pierwszych minutach nadesz\u0142o pierwsze odkrycie:\n„Heiligen Aa” to nazwa rzeki (obecnie: Svent\u0101ja) oraz dzielnicy\nPo\u0142\u0105gi, miasta w zachodniej cz\u0119\u015bci Litwy. Dawniej te tereny ksi\u0119stwa \u017bmudzkiego\ndo rozbior\u00f3w nale\u017ca\u0142y do d\u00f3br sto\u0142owych, czyli kr\u00f3lewszczyzn przeznaczonych\nwy\u0142\u0105cznie na zaspokojenie potrzeb kr\u00f3la i skarbu nadwornego.<\/p>\n\n\n\n

Stra\u017c Morska Heiligeny<\/h4>\n\n\n\n

Najpierw natrafi\u0142em na wzmiank\u0119 o insurekcji ko\u015bciuszkowskiej, w\nkt\u00f3rej Po\u0142\u0105ga zosta\u0142a zaj\u0119ta 15 maja 1794 roku przez genera\u0142a majora powiatu\ntelsze\u0144skiego A. Wojtkiewicza. Zorganizowano w mie\u015bcie stra\u017c morsk\u0105 z\u0142o\u017con\u0105 z\nkilkudziesi\u0119ciu bat\u00f3w (du\u017cych jednomasztowych \u0142odzi), kt\u00f3re obsadzili miejscowi\nrybacy i wie\u015bniacy. Stra\u017c morska 25 maja zdoby\u0142a niedaleko Po\u0142\u0105gi prusk\u0105 szmag\u0119\n(niewielki statek handlowy). Z pomoc\u0105 zdobytej jednostki powsta\u0144cy 27 maja\nzdobyli statek rosyjski i wzi\u0119li do niewoli znajduj\u0105cego si\u0119 na nim kuriera.\nKolejny atak na statek rosyjski nie by\u0142 jednak udany \u2013 podczas walki kilka bat\u00f3w\nstra\u017cy morskiej zosta\u0142o zatopionych, a do niewoli dosta\u0142o si\u0119 18 powsta\u0144c\u00f3w\n(w\u015br\u00f3d nich Kalinowski).<\/p>\n\n\n\n

Niestety nie trafi\u0142em na informacj\u0119 o barwach bandery, nie pasowa\u0142oby to r\u00f3wnie\u017c do daty publikacji atlasu: 1693.<\/p>\n\n\n\n

Kantor kupiecki Szwenta – Heiligen Aa<\/h4>\n\n\n\n

W\u00f3wczas natrafi\u0142em na artyku\u0142 pana R.P. Daily o wdzi\u0119cznym tytule: „Finding the lost flag of Poland” opublikowany przez Georgia Historical Society w grudniu 1930 roku. Autor zainteresowany nasz\u0105 flag\u0105 podj\u0105\u0142 intensywne dzia\u0142ania celem rozwik\u0142ania tej zagadki. Zaanga\u017cowa\u0142 Polskie Towarzystwo Heraldyczne w Warszawie oraz Polsk\u0105 Ambasad\u0119 w Waszyngtonie, w kt\u00f3rej bardzo pomocny okaza\u0142 si\u0119 „Mr Victor Podoski”. Dzi\u0119ki naszemu ameryka\u0144skiemu polonofilowi dowiadujemy si\u0119, \u017ce za panowania kr\u00f3la Jana III Sobieskiego sejm roku 1690 (Volumina Legum t.V 820) da\u0142 pozwolenie angielskiej kompanii na utworzenie kantoru kupieckiego w porcie „Szwenta” (Heiligen-Aa), a flocie handlowej nadano bander\u0119 – or\u0142a bia\u0142ego bez korony o nazwie „Heiligena”.<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce nie jest to niderlandzkie VOC, czy angielska EIC, ale odkrycie cieszy serce i dusz\u0119. \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n

Bibliografia:<\/h2>\n\n\n\n

R. P. Daily, Finding the lost flag of Poland [w:] The Georgia Historical\nQuarterly<\/em>, wol. 14, Nr 4, grudzie\u0144, 1930, Georgia Historical Society<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ostatnich dniach poch\u0142oni\u0119ty jestem m.in publikacj\u0105 pt. „Bitwa Pod Oliw\u0105 1627 – fakty i mity” p. Mariana Huflejta, kt\u00f3rej z pewno\u015bci\u0105 po\u015bwi\u0119c\u0119 kilka s\u0142\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci. Nowe analizy tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych wywracaj\u0105 do g\u00f3ry dnem bark\u0119 wype\u0142nion\u0105 od lat legendami, mitami oraz ma\u0142o wiarygodnymi interpretacjami. Nie brakuje jednak drobnych nadinterpretacji, kontrowersyjnym wg mnie akapitem, jest […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3130,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,110],"tags":[200,201,71,199,192,191,197,193,196,194,195,198],"yoast_head":"\nPolsko angielska kompania handlu morskiego z 1690 r. - Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Polsko angielska kompania handlu morskiego z 1690 r. - Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W ostatnich dniach poch\u0142oni\u0119ty jestem m.in publikacj\u0105 pt. „Bitwa Pod Oliw\u0105 1627 – fakty i mity” p. Mariana Huflejta, kt\u00f3rej z pewno\u015bci\u0105 po\u015bwi\u0119c\u0119 kilka s\u0142\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci. Nowe analizy tekst\u00f3w \u017ar\u00f3d\u0142owych wywracaj\u0105 do g\u00f3ry dnem bark\u0119 wype\u0142nion\u0105 od lat legendami, mitami oraz ma\u0142o wiarygodnymi interpretacjami. Nie brakuje jednak drobnych nadinterpretacji, kontrowersyjnym wg mnie akapitem, jest […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Projekt Wis\u0142ouj\u015bcie\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-16T11:51:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1464\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"343\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minuty\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"name\":\"Projekt Wis\\u0142ouj\\u015bcie\",\"description\":\"Za\\u0142oga i mieszka\\u0144cy Wis\\u0142ouj\\u015bcia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2.jpg\",\"width\":1464,\"height\":343},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/\",\"name\":\"Polsko angielska kompania handlu morskiego z 1690 r. - Projekt Wis\\u0142ouj\\u015bcie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2020-04-16T11:51:23+00:00\",\"dateModified\":\"2020-04-16T11:51:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#\/schema\/person\/205c59afffa2a5b494029132d161c52b\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"url\":\"http:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/\",\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/\",\"url\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/2020\/04\/16\/polsko-angielska-kompania-handlu-morskiego-z-1690-r\/\",\"name\":\"Polsko angielska kompania handlu morskiego z 1690 r.\"}}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#\/schema\/person\/205c59afffa2a5b494029132d161c52b\",\"name\":\"Maciej\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d83db997787e8459cfa9cc3daa351482?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Maciej\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3129"}],"collection":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3129"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3131,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3129\/revisions\/3131"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/projekt-wisloujscie.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}